Podstawowa rola pedagoga szkolnego to przede wszystkim analiza sytuacji wychowawczej w szkole. Obszary działania pedagoga szkolnego obejmują w zasadzie wszystkie płaszczyzny szkolnego życia.

Pedagog szkolny:

o udziela uczniom pomocy w eliminowaniu napięć psychicznych nawarstwiających się na tle niepowodzeń szkolnych 

o udziela porad uczniom w rozwiązywaniu trudności powstających na tle konfliktów rodzinnych 

o udziela porad i pomocy uczniom posiadającym trudności w kontaktach rówieśniczych i środowiskowych

o przeciwdziała skrajnym formom niedostosowania społecznego młodzieży 

o rozpoznaje warunki życia i nauki uczniów sprawiających trudności w realizacji procesu dydaktyczno-wychowawczego

o udziela pomocy uczniom w prawidłowym wyborze zawodu i kierunku dalszego kształcenia 

o udziela rodzicom i opiekunom prawnym pomocy i porad w rozwiązywaniu trudności wychowawczych

o udziela pomocy wychowawcom i nauczycielom w ich pracy z uczniami sprawiającymi trudności wychowawcze i dydaktyczne 

o organizuje opiekę i pomoc materialną uczniom opuszczonym, osieroconym, uczniom z rodzin patologicznych, wielodzietnych, uczniom wychowującym się w rodzinach o szczególnie trudnej sytuacji materialnej 

o wnioskuje o kierowanie spraw uczniów z rodzin zaniedbanie środowiskowo do odpowiednich sądów dla nieletnich prowadzi zajęcia profilaktyczne dla młodzieży